Zadzwoń pod numer 32 720 30 30 lub wypełnij formularz – oddzwonimy! Zamów kontakt z doradcą

Nowa propozycja, stare problemy

Mijający rok nie należał do łatwych dla firm pośrednictwa kredytowego, a w szczególności dla takich podmiotów jak GTF – operatorów bankowych.

Zmiany regulacji prawnych, obciążenia banków dodatkowymi daninami na rzecz państwa, niepewność banków w kwestii rozwiązań dotyczących tak zwanych frankowiczów i wiele innych czynników nie wpływało pozytywnie na rozwój naszego sektora – firm, które żyją ze świadczenia usług na rzecz banków.

Upłynął rok od wdrożenia z inicjatywy Ministerstwa Finansów znowelizowanej tzw. ustawy antylichwiarskiej. Stało się to 11 marca 2016 roku, po ponad dwóch latach dyskusji, analiz i procesu konsultacji nad racjonalnym społecznie i ekonomicznie limitem kosztu kredytu.

Tymczasem już pojawiła się nowa propozycja w tym zakresie. Co prawda proponowane tym razem przez Ministerstwo Sprawiedliwości rozwiązania w zakresie skuteczniejszego ścigania przestępstw lichwy zasługują na wsparcie, to jednak te, które dotyczą obniżenia limitu kosztu kredytu, budzą zdecydowany sprzeciw merytoryczny. Będą miały one bowiem bardzo istotny wpływ na rynek, czego projekt regulacji praktycznie dotąd nie zauważał. Stąd też tak wiele uwag różnych interesariuszy w odniesieniu do tego merytorycznego niedostatku. O tym samym mówiło również stanowisko Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych, przedłożone w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Skutki dla podaży

Eksperci KPF oszacowali skutki tej regulacji dla podaży na podstawie danych uzyskanych od członków KPF z tego sektora, reprezentujących około 30-40% rynku pożyczek niebankowych. Instytucje pożyczkowe przy nowym limicie kosztu nie będą w stanie prowadzić rentownej działalności, w wyniku czego podaż zostanie znacznie ograniczona. Z liczby ponad 732 tysięcy klientów, którzy uzyskali finansowanie w okresie 12 miesięcy od początku grudnia 2015 do końca listopada 2016 roku, aż prawie 640 tys. (87,5%) nie otrzymałoby takiego finansowania. Ostatecznie zatem jedynie około 93,5 tys. klientów nie zostałoby wykluczonych z możliwości otrzymania pozytywnej decyzji o udzieleniu takiego kredytu konsumenckiego w instytucjach pożyczkowych, będących członkami KPF. Po wejściu w życie przedmiotowych przepisów, z wartości pożyczek udzielonych przez członków KPF w tym samym czasie (w okresie 12 miesięcy, od początku grudnia 2015 do końca listopada 2016 roku) w kwocie 1 442 mln zł, udzielonych zostałoby jedynie ok. 180 mln zł.

Tak sformułowane ograniczenie kosztów będzie dotykało różnych grup oferowanych produktów na rynku kredytów/pożyczek konsumenckich. Tabela, w której znajdują się przekształcone zapisy proponowane w regulacji w poziomy rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, obrazuje skalę zmian, jakie zajdą w ekonomice prowadzenia działalności pożyczkowej w Polsce – od bardzo racjonalnego społecznie i rynkowo punktu równowagi, za jaki należy uznać limit aktualnie obowiązujący, do nowego limitu, jaki proponowany jest przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Zależność między długością okresu kredytowania a maksymalną możliwą do uzyskania stopą procentową (w ujęciu rocznym).

Warto podkreślić, iż w przypadku jednorodnych produktów kredytowych, jeśli taka byłaby strategia biznesowa instytucji pożyczkowej, liczyć się należy z całkowitą likwidacją działalności.

Skutki dla popytu

Popyt polskiego społeczeństwa na kredyty konsumpcyjne jest dość wysoki, powodowany m.in. wzrostem zapotrzebowania na finansowanie zakupu dóbr trwałego użytku oraz zmianą sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych. W przypadku znacznego ograniczenia oferty popyt nie ulegnie osłabieniu, gdyż nie zostaną wyeliminowane podstawowe czynniki kreujące potrzeby pożyczkowe Polaków, tzn. nadal względnie niskie i często nieregularne dochody, nadal małe nasycenie dobrami materialnymi, stałe i nieelastyczne koszty budżetów gospodarstw domowych. Do tego dochodzi niska skłonność do oszczędzania, która jest wypadkową wymienionych wcześniej czynników. Mało elastyczny popyt na finansowanie zwiększy bardzo silnie ryzyko szarej strefy – a to oznacza, że tylko spośród klientów instytucji pożyczkowych, będących członkami KPF, około pół miliona osób może być pod dużą presją zaciągnięcia zobowiązań w podziemiu pożyczkowym. Mniej ryzykowny profil klienta ewentualnie będzie mógł zaciągnąć te zobowiązania w lombardach, jednak większość będzie pod presją prawdziwych lichwiarzy.

Skutki dla budżetu państwa

Wprowadzenie zmian w zaproponowanym formacie doprowadzi do zmniejszenia wpływów do budżetu państwa. Zgodnie z analizami ekspertów KPF, ograniczenie działalności instytucji pożyczkowych będzie miało istotny wpływ na wysokość wpływów z tytułu CIT, VAT, a także PIT – w związku z masowymi zwolnieniami pracowników, których nie da się uniknąć przy przyjęciu proponowanych zmian, a których nie będą w stanie przejąć instytucje z innych sektorów tego samego rynku.

Z analizy prowadzonych na portfelu instytucji pożyczkowych członków KPF, jaki ukształtowałby się po wdrożeniu nowego limitu kosztu wynika, że dochody budżetowe (z tytułu podatku CIT, składek ZUS, podatku PIT oraz podatku bankowego), uzyskiwane dzięki działalności tych instytucji pożyczkowych, które są członkami KPF, spadną o 92,8%.

Projektowana regulacja  będzie skutkowała wzrostem bezrobocia w sektorze finansowym. Z analizy ekspertów KPF wynika, że 90,8% pracowników zatrudnionych w sektorze instytucji pożyczkowych, członków KPF, byłoby przeznaczonych do zwolnienia w konsekwencji wdrożenia nowych propozycji przepisów (czyli prawie 4 tysiące osób), generując dodatkowe koszty dla budżetu państwa, związane z potrzebami ochrony socjalnej, jaką należałoby dla tej grupy pracowników zapewnić.

Skutki dla sektora pośrednictwa finansowego

Należy również zauważyć bardzo racjonalne ekonomicznie zjawisko, iż instytucje pożyczkowe, dla ograniczenia kosztów stałych dystrybucji produktów kredytu konsumenckiego, korzystają z usług pośredników finansowych. W pierwszej połowie 2016 roku aż 30% wartości pożyczek, udzielonych przez instytucje biorące udział w badaniu KPF, zostało sprzedanych za pośrednictwem sieci pośrednictwa kredytowego. Instytucje pożyczkowe wskazują, że po wejściu w życie nowego limitu kosztu kredytu sprzedaż produktów udzielonych za pośrednictwem agentów kredytowych drastycznie spadnie – zgodnie z szacunkami dotknie to ok. 82% takiej oferty kredytu konsumenckiego, a dodatkowo instytucje te zakończą współpracę z 90% agentów, którzy dotąd pośredniczyli w zawieraniu umów.

Konsekwencją proponowanych rozwiązań jest tym samym ryzyko ograniczeń zatrudnienia również w sektorze pośrednictwa finansowego. A to oznacza, że znaczna część spośród łącznej liczby 21 313 agentów kredytowych, z jakimi współpracują instytucje pożyczkowe z grona członków KPF, będzie pod presją utraty zatrudnienia. To będzie generowało koszty dla budżetu, związane z pomocą socjalną i wsparciem dla bezrobotnych.

Potrzeba ponownego namysłu

Oszacowane skutki wdrożenia nowego limitu kosztu kredytu, zarówno te społeczne w postaci powiększenia się skali zjawiska wykluczenia finansowego w Polsce nawet do 22-24% z obecnych 18%, a także te ekonomiczne i finansowe, w tym dla budżetu państwa, w sposób naturalny potwierdzają, iż nie ma wystarczających argumentów do tego, by ta propozycja zasługiwała na wdrożenie do polskiego porządku prawnego. KPF podejmuje wiele działań zmierzających do tego, aby rzeczowe, merytoryczne argumenty oraz oszacowane skutki niedostatecznie uzasadnionych propozycji trafiły pod rozwagę Ministerstwa Sprawiedliwości i innych interesariuszy procesu legislacyjnego tej niezwykle ważnej dla rynku kredytu konsumenckiego regulacji.

Andrzej Roter | 20.04.2017 | Aktualności

W czym możemy Ci pomóc?

Współpracujemy z:

Raiffeisen Bank
Alior Bank
Aforti Finance
Takto
Getin Bank
Nest Bank
Bank pocztowy
Plus Bank
TF Bank
SMS Kredyt
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookie w Twojej przeglądarce.