Zadzwoń pod numer 32 720 30 30 lub wypełnij formularz – oddzwonimy! Zamów kontakt z doradcą

Zarządzanie wiedzą – klucz do sukcesu przedsiębiorstwa

Koncepcja zarządzania wiedzą opiera się na przekonaniu, iż to kapitał intelektualny stanowi czynnik stymulujący rozwój przedsiębiorstwa, a w efekcie decyduje także o jego przewadze konkurencyjnej na rynku. To najważniejszy z powodów, dla których warto w przedsiębiorstwie stosować narzędzia z zakresu tzw. knowledge management.

NASA określa zarządzanie wiedzą jako „dostarczanie odpowiedniej wiedzy, właściwym ludziom, we właściwym czasie oraz pomoc w jej tworzeniu, dzieleniu i podejmowaniu decyzji na jej podstawie w taki sposób, aby osiągnąć mierzalne skutki”. Definiując pojęcie wiedzy w kontekście organizacji, należy koniecznie przywołać pojęcie kapitału intelektualnego, na który składają się: wiedza, doświadczenie, technologie, stosunki z klientami, a także umiejętności zatrudnionych w firmie osób. Jak zauważają specjaliści ds. zarządzania, wartość kapitału intelektualnego nowocześnie kierowanego przedsiębiorstwa przekracza wielokrotnie jego wartość księgową. – Niedoceniany w zarządzaniu przez dziesiątki lat kapitał intelektualny staje się najcenniejszym aktywem w dzisiejszej gospodarce, stąd zainteresowanie zarządzaniem wiedzą. Nie jest to jednak rewolucja w zarządzaniu, a raczej zwrócenie uwagi na niezwykle istotne, ale często zaniedbane zasoby – kapitał ludzki – czyli wiedzę i umiejętności pozwalające zapewnić konkurencyjność organizacji – zwraca uwagę dr Krzysztof Regulski z Akademii Górniczo-Hutniczej. Idea zarządzania wiedzą zakłada, że każdy pracownik jest „nośnikiem” specjalistycznej wiedzy, unikatowego doświadczenia oraz wypracowanych strategii postępowania, które umożliwiają mu realizację celów stawianych przez zarząd firmy. – Właśnie po to, by móc efektywnie wykorzystywać te zasoby, konieczne jest zarządzanie wiedzą. Istotne jest określenie zbioru dostępnych zasobów, ich odpowiednie uporządkowanie oraz udostępnianie pracownikom. Dzięki sprawnemu zarządzaniu wiedzą możliwy jest transfer umiejętności, a więc korzystanie z niej w dowolnej sytuacji problemowej – wyjaśnia dr Paweł Fortuna, psycholog biznesu.

Przewaga dzięki wiedzy

Stosowanie koncepcji zarządzania wiedzą zachęca do postrzegania pracowników jako dostawców wiedzy – to wszak dzięki pracownikom przedsiębiorstwa przetwarzają to, co wiedzą, w innowacyjne produkty i usługi. – Wprowadzenie w organizacji systemu zarządzania wiedzą wymusza w nim zmianę systemów motywacyjnych, w ten sposób, że nagradza się kreatywność i zachęca do dzielenia się wiedzą, stale rosną też wymagania i oczekiwania względem pracowników. W tego typu organizacji kładzie się duży nacisk na powiększanie wiedzy w różny sposób, m.in. poprzez kształcenie pracowników, zatrudnianie ekspertów, podejmowanie współpracy z innymi przedsiębiorstwami, instytucjami badawczymi – mówi dr inż. Anna Wallis z Katedry Zarządzania Wydziału Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej. Celem wszystkich koncepcji zarządzania w przedsiębiorstwach, a więc i zarządzania wiedzą, jest zwiększanie efektywności ich funkcjonowania, co oznacza, iż dzięki wdrożeniu danej koncepcji firma zwiększa przychody bądź redukuje koszty. – Zarządzanie wiedzą jest koncepcją, która generalnie oddziałuje zarówno na przychody, jak i na koszty organizacji. Dzięki sprawnemu zarządzaniu wiedzą przedsiębiorstwo popełnia mniej błędów i szybciej się uczy, a więc lepiej odpowiada na szanse i zagrożenia pojawiające się w otoczeniu – zaznacza dr hab. Jakub Brdulak z Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Korzyści ze spójnego zarządzania wiedzą najłatwiej określić poprzez wskazanie, czego unikamy wprowadzając do strategii przedsiębiorstwa elementy zarządzania wiedzą: – Ograniczamy marnowanie zasobów na ponowną analizę i weryfikację poszczególnych zagadnień, dajemy ludziom i zespołom możliwość naturalnego rozwoju i wzajemnej inspiracji, a także ułatwiamy uzyskanie czasu na wyciąganie wniosków i osadzanie poszczególnych rozwiązań w szerszym kontekście organizacji – coś, na co przy wymyślaniu pewnych rozwiązań od początku często brakuje czasu – mówi Radosław Zając, wykładowca UJ, zajmujący się zawodowo wdrażaniem systemów zarządzania wiedzą.

Bankowanie wiedzy

Jak zauważa dr inż. Anna Wallis, wiedza przedsiębiorstwa składa się z wiedzy jawnej (explicit knowledge), skodyfikowanej, usystematyzowanej i wyraźnie sprecyzowanej, wyrażonej przez zbiór nakazów, wzorów, regulaminów, dokumentów, a także z wiedzy ukrytej (tacit knowledge), zwanej cichą, której nie potrafimy w jasny sposób sprecyzować, zakorzenionej w strukturze przedsiębiorstwa i w jej kulturze organizacyjnej. – Wiedza jawna może być wyrażona w słowach i w liczbach, łatwo zakomunikowana i upowszechniona w postaci twardych danych, naukowych formuł, skodyfikowanych procedur czy uniwersalnych zasad. Wiedza ukryta jest wysoce indywidualna i trudna do sformalizowania, co sprawia, że trudno ją przekazać. Do tej kategorii wiedzy zaliczają się subiektywny wgląd, intuicja i przeczucia. Ponadto wiedza ukryta jest głęboko zakorzeniona zarówno w indywidualnym działaniu i doświadczeniu, jak i w jednostkowych ideałach, wartościach czy emocjach – wyjaśnia dr hab. Joanna Paliszkiewicz, profesor nadzwyczajny SGGW, pracująca na Wydziale Nauk Ekonomicznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Największym wyzwaniem w koncepcji zarządzania wiedzą jest tak zwane bankowanie wiedzy ukrytej, czyli jej zebranie, uporządkowanie, ukonstytuowanie, a następnie udostępnienie wszystkim upoważnionym do jej wykorzystania. – Znaczenie wiedzy ukrytej doskonale widać w przypadku doświadczonych pracowników, którzy wykazują się wprawą w wykonywaniu czynności. Działają na poziomie tzw. nieświadomej kompetencji. Trudno im zwerbalizować swoje umiejętności, dlatego potrzebują obserwatorów, którzy są w stanie opisać ich zachowanie w formie modelu udostępnianego później nowym pracownikom. Specjaliści często podkreślają, że kierują się wyczuciem i intuicją. Za tymi określeniami jednak kryją się konkretne schematy postępowania. Brak działań w zakresie werbalizowania i kodyfikowania tych umiejętności powoduje, że ważna wiedza odchodzi z organizacji wraz z pracownikami – wyjaśnia dr Paweł Fortuna.

Strategie i systemy zarządzania wiedzą

Zarówno w literaturze, jak i praktyce najczęściej wymienia się i stosuje dwie podstawowe strategie zarządzania wiedzą, zdefiniowane z jednej strony przez M.T. Hansena (autor tzw. strategii kodyfikacji) oraz N. Nohrię i T. Tiernaya (twórcy strategii personalizacji). Te strategie tworzą dwa odmienne podejścia do zarządzania wiedzą i są ściśle związane z podziałem wiedzy na jawną i ukrytą. – Strategia personalizacji oparta jest na wiedzy ukrytej, posiadanej przez poszczególnych pracowników przedsiębiorstwa (person-to-person). W tym przypadku przepływ wiedzy odbywa się na drodze bezpośrednich kontaktów, poprzez sieć powiązań między pracownikami. Pomocna w podtrzymywaniu wzajemnych kontaktów jest technologia teleinformatyczna. Łącza telekomunikacyjne i technika komputerowa pozwalają na eliminowanie niedogodności związanych z dystansem i odległościami pomiędzy pracownikami – zaznacza dr inż. Anna Wallis. Nowe technologie są równie przydatne w stosowaniu strategii kodyfikacji, czyli bankowaniu i porządkowaniu wiedzy jawnej. – Celem jest stworzenie magazynu wiedzy, która jest w czytelny sposób kategoryzowana i udostępniana pracownikom. Przykładem są procedury naprawcze dla mechaników wraz z odpowiednimi instrukcjami postępowania lub biznesowe narracje (opisy przypadków), które mogą być wykorzystywane na przykład przez handlowców. Strategia kodyfikacji wymaga zastosowania środków zarówno na dotarcie do informacji, rejestrację danych, ich weryfikację oraz uzupełnianie – tłumaczy dr Paweł Fortuna. Z badań wynika, że najlepsze efekty przedsiębiorstwo osiąga, gdy wprowadza zarządzanie wiedzą poprzez stosowanie obu strategii jednocześnie. Dlaczego warto? Wprowadzenie (choćby częściowo) elementów zarządzania wiedzą do strategii przedsiębiorstwa przynosi wiele zalet także w kontekście atmosfery, jaka panuje w firmie. – Można przyjąć, że każdy woli pracować w środowisku, gdzie osoby mają do siebie wzajemne zaufanie, dzielą się ze sobą wiedzą i wspólnie się rozwijają. Tak więc organizacja oparta na wiedzy to organizacja, gdzie każdy pracownik rozwijając się rozwija jednocześnie organizację. W małych przedsiębiorstwach taka sytuacja jest dość powszechna, jednak w dużych organizacjach występuje ona relatywnie rzadko – zwraca uwagę dr hab. Jakub Brdulak. Klimat służący kreowaniu nowych rozwiązań i pomysłów przekłada się bezpośrednio na wyniki finansowe firmy, ponieważ podnosi efektywność pojedynczych pracowników, procesów i zespołów. Co więcej, sprawne zarządzanie wiedzą w firmie niweluje chaos in formacyjny i rozproszenie tego cennego aktywu. – Umiejętne zarządzanie i troska o powiększenie wiedzy w organizacji będą prowadzić nie tylko do wzrostu innowacyjności i kreatywności, poprawy relacji z klientami i dostawcami, ale i polepszania wizerunku przedsiębiorstwa oraz do zmiany postaw pracowników (kultury organizacyjnej). Wszystko to w rezultacie przyczyni się do wzrostu efektywności przedsiębiorstwa i jego rozwoju – podsumowuje dr hab. Joanna Paliszkiewicz.

W dobie wysoko rozwiniętego kapitalizmu wiedza (obok środków trwałych i finansów) stanowi jeden z najważniejszych zasobów organizacji. W związku z tym zarządzanie szeroko pojętymi zasobami informacyjnymi, w tym zasobami wiedzy, staje się nieodzownym sposobem na osiągnięcie wymiernych korzyści w postaci oszczędzania czasu, mniejszej liczby błędów popełnianych przez niedoświadczonych pracowników, a także usprawnienia procesu decyzyjnego. W efekcie dochodzi do pomnażania kapitału i obniżania kosztów organizacji, co wszak jest celem każdego przedsiębiorstwa.

| 14.07.2017 | Aktualności

W czym możemy Ci pomóc?

Współpracujemy z:

Raiffeisen Bank
Alior Bank
Aforti Finance
Takto
Getin Bank
Nest Bank
Bank pocztowy
Plus Bank
TF Bank
SMS Kredyt
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookie w Twojej przeglądarce.